Ziyaretçi Defteri


Mesaj Gönder

  1. MEHMET BİLDİRİCİ 15-04-2021

    CHARLES NEWTON KAZILAR YANINDA KARIA BÖLGESİNDE GEZİLERİ
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Bir önceki yazımda hayatını incelediğim Charles Newton Karia Bölgesinde yaptığı kazılar yanında “Knidus, Halikarnasos’da Keşifler” kitabının ikinci cildinde gördüğü yerler hakkında 1855-1857 yıllarına ait detaylı açıklamalar da bulunmaktadır. Bu yerler arasında Knidos, Halikarnassos (Bodrum) Milas, Muğla, Stratoniceia, Marmaris, Keramos (Ören) yer almaktadır.
    Akyaka’nın konu edildiği Marmaris’ten Muğla’ya Yolculuk benim için en kıymetli ve nadir olanıdır. Buradan başlayacağım, zaman içinde diğerlerine de imkânlar ölçüsünde devam edeceğim.
    Aslında benim bu konuda Devrim Gazetesinde 25.06.1997 tarihinde bir yazım çıkmıştı. Bu yazıda kaynak olarak Peter Benedict’in “Ula an Anatolian town- Ula bir Anadolu İlçesi”nden yararlanmıştım. Charles Newton’un kitabında, kaynağın aslına ulaşmıştım. Çok mutlu oldum konuyu yeniden gündeme getirdim.
    Önce Marmaris gezisini ve arkasından Marmaris’den Muğla’ya yolculuğunu aynen vereceğim.
    Yazımda yer isimlerini onun yazdığı gibi yazacağım, bugünkü durumları hakkında parantez içinde açıklamalar yapılacaktır.
    MARMARİS
    Marmarice köyü, sıtmanın hüküm sürdüğü bataklığın kenarında yer alan bir kaç küçük evden oluşuyor. Liman şu anda harabe halindeki küçük bir Ortaçağ Kalesi tarafından korunmaktadır. Köyün bir milin dörtte üçü kadar kuzeyinde, ovadan aniden yükselen bir tepede antik kent kalıntıları vardır. Marmaris içinde antik kalıntı yoktur. (Bu kent Physkos antik yerleşim). Marmarice'den bu tepeye giden yol, eteğinde bir Rum Kilisesi kalıntılarının bulunduğu bir Türk’e ait bahçeden geçiyor. Bu kalıntılardan tepenin zirvesine, Assar Kalesi (Physkos) olarak adlandırılan ve beton ve kaba taşlarla inşa edilen Ortaçağ Kalesi'ne kadar çalılıklar içinden kıvrıla kıvrıla kayalık geçen bir yol vardır.
    Asar Kalesi körfezin ve çevresinin manzarasına hâkimdir. Tepeden aşağı inerken, güney duvarı, çalılıkların arasından aralıklarla yaklaşık 150 yarda kadar görülebilen Helen dönemi sur duvarını fark ettim. Kuzey tarafında, temel sadece birkaç metreye kadar uzanıyor. Duvar, ortalama bir yarda uzunluğunda kaba yontulmuş bloklardan oluşmaktadır. İki sırası temellerin üzerinde kalmaktadır.
    Bu kalıntıların yanında Büyük taş plakalarla kaplı bir yer altı geçit vardı, burası bir Yunan anıt mezarı olabilir.
    (Marmaris’e ait detay bilgi bundan ibaret, Physkos Marmaris civarında antik yerleşim,
    Beldibi ile Camiavlu arası tepelerde, Marmaris’ten Muğlaya tırmanan yolun sol tarafında kalıyor. Herodot ve Strabo kitaplarında bahseder. MB)



    MARMARİS- MUĞLA YOLCULUĞU
    Marmarice'den Kaptan William Heath Şirketi, "Medusa" eşliğinde bu yolculuğu gerçekleştirdik. (Medusa’nın nasıl bir araç olduğu açıklanmıyor)
    Marmarice'den sabah 9.15'te ayrıldık. Yolumuz neredeyse kuzeye doğru uzanıyordu. Manzara çok güzeldi. Tepenin kenarları çam ağaçları (pitch-pine) ile kaplıdır. Solda iki yüksek tepeyi geçtik, ilki çağrı Guert-Bek (?), ikinci Bel Bashy (Belbaşı).
    10.30'da yüksek bir sırtı geçtik. İnerken alüvyon birikintilerinin oluşturduğu bir vadiye geldik. Burada Dash Han (Taşhan) adında bir Han vardı Helen duvarcılığını fark ettim, kare bloklar gördük.
    (Taşhan bu gün de mevcut, Marmaris-Muğla modern karayolunun üzerinde yaklaşık Marmaris’ten 10 km uzaklıkta, yolcular için yapılmış Han yapılış tarihi bilinmiyor, bazı kaynaklarda yanlış olarak Sarnıç olduğu yazılıdır. MB)
    12.10'da Yelgin (?) denilen yerde eski Altın Sivrisi Kalesi'ni geçtik. (Altınsivri Tepesi Eutenna antik yerleşim yeri (deme) Muğla Marmaris yolunda Karacasöğüt yakınlarında. Sur duvarları, sarnıç kalıntısı kaya mezarlar bulunuyor. Bugün olduğu gibi eskiden de kentler ve köyler vardı, köyler deme olarak bilinirdi.)
    12.30'da Gheli Borla (Gelibolu) deresini geçtik. Doğal kanal yaklaşık 30 yarda genişliğinde ve sığdır. Ancak yağmurlu havalarda dere tüm vadiyi doldurur. Bu geçitte bir köprünün kalıntısı vardır. ( Akçapınar Azmağı üzerindeki yıkık Köprü ?)
    Azçapınar deresi Djova (Gökova) körfezine akar.
    Buradan sonra yol Ovaya inmekte ve Djova’ya (Cova-Akyaka Yeni İskele) devam etmektedir.
    Yazı devam edecektir.
    Yazıya Marmaris’te Arkeolojik Parkta bulunan muhtemelen Physkos’tan gelen yazıtlı kolonlar ve Yol üzerinde Taşhan’ın resmi konacaktır.
    (Muğla Devrim 14.04.2021 yayınlandı)

  2. MEHMET BİLDİRİCİ 15-04-2021

    AKYAKA’DA İLK ARITMA TESİSİNİN YAPILMASI VE ULA KAYMAKAMI NADİ KILINÇARSLAN
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Ben ilk defa Akyaka’yı 1975 yılında gördüm. Tatil için ailecek gittiğimiz Marmaris’ten gelip Akyaka deniz kıyısında piknik yapmıştık. Bu ilk gelişte deniz beni büyülemişti.
    Daha sonra 1977 yılında köy içinde bir arsa aldım. Ben 1985 yılında onu sattıktan sonra üzerine Dedegil Oteli yapıldı. Daha sonra çeşitli isimlerde satıldı ve yeni alanlar yeni isimler verdiler.
    1985 yılında halen içinde oturduğum NERGİS Sokaktaki üç katlı evime sahip oldum.
    Nergis Sokak 1975’li yıllarda yapılaşmaya başlamış, o zaman Belediye olmadığı için yapılar Muğla Bayındırlık Müdürlüğü tarafından yönetiliyor. Projeleri onaylanıyordu. Bugün restoran ve dükkânlarla Akyaka’nın en kalabalık noktası haline gelen ve yaklaşık denize 100 m uzaklıkta bulunan Nergis sokağın en önemli özelliği yeraltı su seviyesinin çok yakın oluşuydu. 60-70 cm altında su vardı. Yapılarda bu göz önüne alınması gerekirken benim meslektaşlarım bunu göz önüne almamış subasman seviyesini çok düşük uygulattırmışlardır. Çok büyük hata işlemişler, bu durum çok önemli evlerin pis su çıkışlarında sorunlar oluşmuştur. Ayrıca alt katlar rutubet ile karşı karşıya kalmıştır.
    Kanalizasyon sorununu sızdırmaz fosseptiklerle çözmeyi amaçlamışlardır. Ama bu mümkün değildir. Zira sızdırmaz fosseptik her gün çok kısa sürede dolmakta, normal fosseptik ise anında yer altı suyu ile dolmaktadır.
    Ben burada bir anımı yer vereceğim. Yıl 1985 orta katı Almanlara kiraya verdik, bu ilk müşterimiz ile sonra uzun yıllar dost olduk. Bahçe kapısının önünde sohbet ediyoruz, yerden ince bir su çıkıyor. Hemen misafirimin farkına varmaması için ayağımı üstüme koydum.. Bizden önceki binayı yapan kişinin yaptırdığı sızdırmaz fosseptik taşıyor.
    İçimden eyvah böyle şey olur mu dedim ama 1985 yapacak bir şey yoktu.
    1986 yılında kıştan Akyaka’ya gittim, çözüm aramaya başladım. Benim evimin arkasına Mehmet Bildirici Sokağa cephe (eski Çağrı) arsayı aldım. Zemin kattaki pis su çıkışlarını 60 cm yükselttim, arka parsele 2 m x 2m boyutunda bir demir tank yaptırdım ve böylece geçici bir çözüme gittim.
    Ama iş bunula bitmiyordu, bahçe girişini yıkıyoruz, su sokağa akıyor, Sokak da akıntı yok, su birikiyor, komşular rahatsız oluyor, hatta sokağa su dökmekten mahkemeye bile verildik, berat ettik.
    Bu yıllarda Ula Kaymakamlığına NADİ KILINÇARLAN atandı, 1986-1989 yıllarında bu görevi sürdürdü. Kaymakam Bey biz Nergis Sokak sakinlerini bir yerde topladı, sizin sorununuza bir çözüm, buna sizlerin de katkısı gerekiyor. Bizlere 6-7 senet imzalattı. Kanalizasyon inşaatı yapıldı. Burada da şöyle bir zorluk vardır. Genelde bu uygulama kuru zeminde yapılır. Döşenen borular yer altı suyu içine döşeniyordu. Boruda delinmekler olunca yer altı suyu dolduruyor ve verimi düşürüyordu. Ama Kaymakam Nadi Kılınçarslan’ın bu başarısı bizi 10 yıl kadar idare etti Bu konuda kendisini hiç unutmuyoruz.
    Yıllar sonra internetten araştırdım hakkında şu bilgilere ulaştım.
    Nadi Kılınçarslan Denizli Acıpayam ilçesinde doğmuş, Yükseköğreniminin ardından Ula Kaymakamı olmuş, bu görevi 1986-1989 yılları arası sürdürmüştür. Ula’da yaptığı en önemli başarısı Akyaka’da Pis su Arıtma Tesisi yaptırmasıdır. Daha sonraki yıllarda Uşak Vali Yardımcısı olarak görmekteyiz. 2013 yılında bu görevden ayrılıp Denizli Belediye Başkanı olmak istemiş, ancak partisi olan C.H.P onu aday göstermemiştir. Bunun üzerine eski görevine dönmüş en son Sinop Vali Yardımcılığı görevini sürdürmüştür.
    Kendisine yaşıyorsa sağlıklı bir ömür diliyorum. Biz Akyakalılar onu unutmadık.
    Yazıma bir resmini ekliyorum
    (Muğla Devrim 09.04.2021 yayınlandı)

  3. MEHMET BİLDİRİCİ 15-04-2021

    SIR CHARLES NEWTON (1816-1894) & KNIDOS VE BODRUM DA
    ARKEOLOJİK KAZILAR
    MEHMET BİLDİRİCİ
    On dokuzuncu yüzyılda Muğla çevresinde çok önemli arkeolojik kazılar ve araştırmalar yapılmıştır. Bunların en başında İngiltere’de British Müzesi mensubu Charles Thomas Newton’un (1816-1894) yaptığı kazı ve araştırmalar gelmektedir.
    Önce Charles Newton’un hayat hikâyesini inceleyelim.
    Newton 1816 yılında İngiltere’de doğmuştur. Eğitimini İngiltere’de yapmış, 1937 yılında mezun olmuştur.
    24 yaşında 1840-1852 yılları arasında Osmanlı Devletinde Midilli (Lesvos) Adasında Konsolos Yardımcısı, olarak göreve başlamış, 1852-1855 arası Ege Calymnos adasında kazılar, yazıt okumaları yapmış, daha sonra Rodos Adasında konsolosluk görevini üstlenmiş. Bütün bu yıllar British Müzesi’ne eserler göndermiş zenginleştirmiştir.
    1856-1857 yıllarında Anadolu antik kentlerinden Cnidos ve Halicarnassos’ta (Bodrum) kazılar yaptı. İlkçağın yedi harikası kabul edilen Bodrum’daki MOUSOLOS anıtının yerini ve kazarak temellerini ortaya çıkardı. Bu Newton’un en büyük başarısıdır. Mousolos anıtının taşları daha sonra Bodrum Kalesi’nin yapımında Avrupalı Şövalyeler tarafından kullanılmış, geriye kalanları yaklaşık 11 yüzyılda depremle yerle bir olmuş, 19 yüzyılda yeri kaybolmuştur.
    Ayrıca Knidos kentinde de önemli kazılar yapmıştır. Kazdığı eseri eseri British Museum’a göndermiştir. Newton 1860 yılında Roma’ya konsolos olarak atanmış daha sonra British Müze’den çağrılmış, Grek ve Latin eserlerinin koruyucusu olarak görevlendirilmiştir.
    1880-1888 yılları arasında Arkeoloji Profesörü olarak üniversite de ders vermiş. 1894 yılında İngiltere’de ölmüştür.
    Arkeoloji konusunda pek çok eseri vardır. Bunlardan en önemlisi 2 cilt olarak
    “A HISTORY OF DISCOVERIES, HALICARNASSUS, CNIDUS, AND BRANDCHIDE”
    “Halikarnassus, (Bodrum), Cnidus (Datça), Brandchide (Didima) da Yapılan Keşiflerin Tarihi”
    Kitap 1863 tarihinde Londra’da basılmış, 158 yıllık antika bir kitap. Yaklaşık 400 sayfa
    Oğlum Prof. Dr. Öztuğ Bildirici sayesine ikinci cildi İnternet üzerinden indirilmiş ve Konya’da tıpkıbasım olarak hazırlanmış ve bana gönderilmiştir. Kendisine teşekkür ediyorum. Kitap akıcı bir İngilizce ile yazılmış, rahat anlıyorum, Bu kitapta sadece Arkeoloji bilgileri bulunmamakta bunların yanında Marmaris, Muğla, Djova (Gökova), Lagina Hecate tapınağı hakkında o günün coğrafyası anlatılmaktadır. Daha sonraki yazılarımda bunlardan bahsedeceğim.
    Charles Newton bence Arkeolojiye büyük hizmet etmiş biridir. Ancak hakkında büyük suçlamalar da bulunmaktadır. Hırsız, kaçakçı, Türkiye’den eserleri kazıp dışarı götürmüş.
    Bu konuda doğruya ulaşabilmek için olayı serinkanlılıkla düşünmeliyiz. Newton bir İngiliz vatandaşıdır. Sir ve Profesör unvanına sahiptir Osmanlı ülkesinde İngiltere’nin Konsolos ve Yardımcılığı görevinde bulunmuştur. Sıradan biri değildir. Götürdüğü eserler satılmamış, müzeye konulmuştur
    Osmanlı yöneticileri ile anlaşma yapmadan bu kazılar yapılabilir mi? 1856 yılında içinde 200 tayfası olan büyük bir İngiliz Gemisi ile Cnidus Limanına yanaşmış, ayrıca yerel halkı da (yaklaşık 100 kişi) yanında çalıştırmıştır. O tarihlerde Osmanlı tahtında Abdülmecit bulunuyordu. Osmanlı Monarji ile yönetiliyordu. Padişahtan habersiz kuş uçar mı?. Devletin izni ile bu araştırma ve kazılar yapılmıştır. Bu kazıları yapan adam Osmanlı toprağında Konsolos, arkeolog, bilim adamı
    Gönül arzu ederdi ki o tarihlerde yeterli okullar olsa kazılar Türk arkeologlar tarafından yapılsa, Devlet Müzelerine konulsaydı.
    Ama o tarihlerde bunlar eski eser sayılmıyordu, koruma altında değildi. Yaklaşık 30-40 yıl sonra Büyük Türk Müzecisi OSMAN HAMDİ tarafından Âsarı Atika (Eski eser) kanunu çıktı. Ve Türkiye’de ilk Müze İstanbul’da faaliyete geçti.
    Anlatılanlara göre Cnidus’ta Newton’un kazıda bulduğu aslan iki tane imiş, biri yükleme sırasında denize düşmüş, diğeri British Museum’da. Götürülmese o da burada kaybolacaktı.
    Bir koruma yasası yoktu, bir köylü veya muhtar antik kentten en güzel tanrıça heykelini köyüne götürür, yakar kireç elde edermiş, basit kerpiç evine badana yaparmış, Tanrıça yanarken gülermiş!!!!!
    Paris Louvre, Berlin Pergamon, Vatikan, Saint Petesburg müzelerini gezebildim. Bu müzeler gördüğüm Anadolu’dan getirilmiş olağan üstü eserleri gezerken buruk bir sevinçle karşıladım, iyi ki götürülmüş veya kaçırılmış, ama kaybolmamış.
    Yazıma üç resim ekleyeceğim. Portresi Kitabının kapağı, Cnidus aslanı ile
    (Muğla Devrim 06.04.2021 yayınlandı)

  4. MEHMET BİLDİRİCİ 15-04-2021

    ATATÜRK TÜRKİYESİNE TÜRKİYE’YE SIĞINAN VE ÜNİVERSİTEYİ TEMELDEN KURAN ALMAN VE ALMAN YAHUDİ ASILLI BİLİM ADAMLARI –IV-son
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk “Hayatta En Hakiki Mürşit (yol gösteren) ilimdir (science) demiş ve bilimi en öne almıştır. Medreselerin bu işlevi yerine getiremeyeceğini anlamış, Üniversite kurulmasını önemsemiştir. 1933 yılında Türkiye’de sadece bir üniversite vardır. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. Ancak yeterli bilim adamları yoktur.
    Nazilerin iktidar olması Alman ırkı dışındaki bilim adamlarını işten çıkarmış, bu ise Atatürk Türkiye’si için yeni imkânlar doğurmuştur.
    Bu son bölümde diğer bilim adamlarının kısa hayat hikâyelerine devam edilecektir.
    LEO BRAUNER (Viyana 1896- 1974)
    Botanik konusunda uzman, 1933 Almanya’dan kovulmuş, Türkiye’ye sığınmıştır. Türkiye’de botanik konusunda büyük hizmetleri bulunmaktadır.

    ERNST REUTER
    Alman politikacı, Hitler iktidar olmadan Margburg Belediye Başkanıydı. Türkiye’ye sığındı, 1939-1945 yılları arası Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesinde “Şehircilik dersleri verdi. Daha sonra Almanya’ya döndü, Berlin Belediye Başkanı oldu.

    Şimdi de benim mezun olduğum Yüksek Mühendislik Mektebi, Bu günün ( İTÜ) hocalık yapanları gözden geçirelim. Bunlar genelde Mimarlar, İnşaat Mühendisi daha azdır. Şunu anlıyorum, Türkiye’de büyük eserler veren Mimarlar vardı, diplomalı değildi ama çok önemli eserleri vücuda getirdiler. Bir örnek olarak Konya Lisesi binasının Mimarı Muzaffer Bey’i örnek verebilirim.
    Ama şunu kabul etmek gerekir ki en büyük boşluk tıp alanında idi. Burada gerçekleştirilen başarılar olağan üstüdür. Türk toplumunda bugün bile az da olsa hala okuma üfleme ve tekke ziyaretleri ile iyileşeceğine inanan insanlar görülebilmektedir.
    İşte bu mimar ve mühendisler şunlardır.

    RUDOLF BELLING Berlin 1886- Münih 1972)
    Berlin'de doğdu, Berlin'de çağdaş mimarlarla iş birliği yapıp onlara heykeller yaptı, Nazilerin iktidara gelmesi ile 1933 yılında Almanya'yı terk etmek zorunda bırakıldı. Türkiye'den gelen çağrıyı kabul etti. 1937 yılından 1954 yılına kadar Güzel Sanatlar Akademisi heykel bölümünü yeniden düzenlemek ve yönetmekle görevlendirildi.
    Aynı zamanda 1950-1966 yılları arasında İTÜ Mimarlık Fakültesi’nde ders verdi. 1966 yılında Türkiye'den ayrıldı ve Almanya'ya geri döndü. Münih'te öldü. Maçka Taşlık parkındaki İnönü anıtı onun eserdir. Dünya çapında tanınmış heykelci idi.

    GUSTAV OELSNER (Polonya 1879- 1956)
    Mimar Şehir Planlamacı, 1937-1939 yıllarında Yüksek Mühendis mektebinde (İTÜ)
    Hocalık yaptı

    HANS HORNİNGER ( Ölümü 2003)
    Avusturyalıdır. Sadece 1933 Hitler zulmünden gelenler olmadı. Atatürk tarafından yol açılmıştı. Horninger İTÜ ilk Rektörü Tevfik Taylan’ın arkadaşıydı, onun daveti ile geldi 1948-1964 yılları arası görev yaptı
    İTÜ İnşaat ve Makine Fakültelerinde 1948 yılında "Tasarı Geometri ve Teknik Resim" Kürsüsü açıldı ve kürsü başkanlığına Hans Horninger atandı. Önce Almanca anlattığı dersleri, Asaf Günhan tarafından tercüme edildi. Daha sonraları dersleri Türkçe anlattı. Tasarı geometri konusunda Türkçe ders kitabı bulunuyor. 2003 yılında Avusturya Linz kentinde öldü.
    Ben İTÜ de öğrenci iken derslerimize geldi ve dersleri Türkçe anlatıyordu.
    Geniş bilgi www.mehmetbildirici.com Türkçe Web 2015 de bulunmaktadır.

    Clemens SCHLAMAHER
    İTÜ İnşaat Fakültesinde Hidrolik derslerimize geldi. Dersleri Almanca anlatıyor, asistan Türkçeye çeviriyordu. Çok uzun boylu idi. Hakkında daha fazla bilgiye maalesef ulaşamadım

    Atatürk Türkiye’sinde sadece Hitler zulmünden kaçanlara kucak açılmadı. Öbür taraftan Rusya’da rejim değişmiş oradan da gelenler olmuştur. Ayrıca Türk ülkelerinden gelen aydın sığınmacılar da vardır. Bunlara da bir örnek verilecektir

    ZEKİ VELİDİ TOGAN (Rusya 1890-İstanbul 1970)
    Türk Başkurt kökenli, Başkurdistan’ın bağımsızlık önderi, kaybedince 1925 Türkiye’ye geldi. Türk Tarihçisi Türkolog olarak Üniversite öncesi İstanbul Darülfünun da hocalık yaptı, Türk Tarihi konusunda pek çok eseri vardır.

    Son olarak bu olağan üstü etkinlikleri başlatan ve çok kısa bir süre Milli Eğitim Bakanlığı görevinde bulunan Reşit Galip
    REŞİT GALİP (Rodos 1893- Ankara 1934)
    İstanbul Tıbbiye 1911 mezunu, Doktor, 1932-1933 yılları arası kısa süre Milli Eğitim Bakanıdır. Milliyetçi görüşlere sahiptir. Andımız onun zamanda yazılmıştır.
    Bilime hizmet eden Türk, Alman Yahudi Avusturyalı bilim adamları ve onlara destek veren Türk siyaset adamlarının hizmetlerini saygı ile anıyorum. Işıklar içinde uyumalarını diliyorum.
    Yazıma Reşit Galip’in Atatürk ile bir fotoğrafı ve Zeki Velidi Togan resmi eklenmiştir
    (Muğla Devrim 02.04.2021 yayınlandı)

  5. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    ATATÜRK TÜRKİYESİNE TÜRKİYE’YE SIĞINAN VE ÜNİVERSİTEYİ TEMELDEN KURAN ALMAN VE ALMAN YAHUDİ ASILLI BİLİM ADAMLARI -III
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk “Hayatta En Hakiki Mürşit (yol gösteren) ilimdir (science) demiş ve bilimi en öne almıştır. Medreselerin bu işlevi yerine getiremeyeceğini anlamış, Üniversite kurulmasını önemsemiştir. Nazilerin iktidar olması Alman ırkı dışındaki bilim adamlarını işten çıkarmış, bu ise Atatürk Türkiye’si için yeni imkânlar doğurmuştur.
    Bu bölümde diğer bilim adamlarının kısa hayat hikâyelerine devam edilecektir.
    BRUNO TAUT (1880-İstanbul1938)
    Almanya doğumlu ve Yahudi Kökenlidir. Hitler’in iktidar olması ile ülkesini terk etmiş ve 1936 yılında Türkiye’ye sığınmıştır. Tanınmış Mimar. Ankara Dil Tarih-Coğrafya Fakülte Binası ve pek çok eserin mimarıdır. Güzel Sanatlar Akademisi’nde hocalık yapmıştır. Çok kısa sürede Atatürk’ün katafalkını projelendirmiştir.
    İstanbul’da ölmüş, Edirnekapı Mezarlığına gömülen ilk Hıristiyan’dır.

    CURT COSWİG (Almanya1903-İstanbul1982)
    Yahudi oluşundan Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmıştır. 1937-1955 yılları arası hizmet etmiştir. Türkiye’de Zooloji (Hayvan Bilimi) biliminin babası kabul edilmektedir. Türkiye’de Zooloji bilimini kuran kişidir. İstanbul’da ölmüş ve Biyoloji Uzmanı olan eşi Leonore Coswig’in yanına Boğaz’da Aşiyan Mezarlığına gömülmüştür.
    Curt Coswig ile benimde anılarım vardır. Kendisini görmüş değilim, Konya Lisesi’nde Biyoloji öğretmenim Fehime Birekul’un en sevdiği hocası, Fehime Hanım en sevdiği öğrencilerinden biridir. Fehime Hanım Lise yıllarına Coswig’in üniversite de okutulan kitabından bizlere ders anlatırdı. Ben de onun ismini o yıllarda duymuştum. Coswig’in önce eşi Leonore İstanbul’da öldü, Aşiyan mezarlığına öldü, daha sonra kendisi de eşinin yanında toprağa verildi. Coswig ölümü halinde cenazesine katılacaklarının bir liste yapmıştı. Bunlar arasında öğrencisi Fehime Birekul da varmış. Curt Coswig’in öğrencisi Fehime’ye Israil’den gönderdiği bir kartpostalı arşivimde gururla saklamaktayım.

    FRITZ BAADE (1893-1974)
    Alman Siyaset adamı, 1949-1965 arası sosyal Demokrat Parti Milletvekili, Yahudi kökenli, 1944 yılında Türkiye’ye sığındı ve Kırşehir’de kalmak zorunda kaldı, orada onyx taşını işletmesini öğretti, Kırşehir için çok yararlı oldu.

    HUGO BRAUN (Prag1881-1963)
    Çek asıllı, Mikrobiyoloji uzmanı Yahudi olmasından Türkiye’ye sığındı 1933-1949 yılları arasında bu konuda büyük hizmetleri geçti.

    PHILIPP SCHWARTZ (Macaristan 1894-1977)
    1933 yılında Hitler iktidar olunca, 1933 yılında İsviçre’ye iltica etti, Yahudi kökenli ve orada Almanya’dan ayrılan Bilim adamlarına öncülük etti ve bir dernek kurdu. Türkiye ile ilk iletişim kuran ve arkadaşlarını Türkiye’ye gelmesini sağlayan o zamanki bakan Reşit Galip ile görüşen odur. 1933-1952 yılları arasında tıp konusunda büyük hizmetleri oldu, 1952 yılında Türk vatandaşı oldu. Mustafa Kemal Atatürk ile yakınlığı olan bir bilim adamıydı. Tıp konusunda hizmet verdi.

    CLEMENS EMİN BOSCH (1899-İstanbul 1955)
    Eski çağ Nümismatik (madeni para) uzmanı, Bilim adamları arasında tek İslam dinini kabul eden ve EMİN ismini alan bilim adamı. 1955 İstanbul’da öldü.

    HANS GUSTAV GUTERBOCK (1908-2000)
    1936-1948 yılları arasında Türkiye’de bulundu. Yahudi asıllı, Ankara Dil tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Hititoloji konusunda görev yaptı. Hitit Başkenti Çorum’da Hattusas’da kazılarda bulundu. Anadolu’da Hitit Uygarlığı konusunda pek çok eseri vardır. Önce İsveç’e daha sonra Amerika’ya göç etti.

    BENNO LANSBERGER (1890-1968)
    Çekoslovakya doğumlu Yahudi bilim adamı, Eski çağ dilleri olan Sümerce, Asurca uzmanı, Ankara Dil Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin kuruluşunda büyük emekleri vardır. 1933-1948 yılları arasında Türkiye’de kaldı. Sedat Alp ve M. İlmiye Çığ yetiştirdiği öğrencilerinden bazılarıdır. Daha sonra Amerika’ya göç etmiştir.

    O yıllarda yeni yeni Türk bilim kadınları da yetişmektedir. Ancak Almanya’dan Türkiye’ye sığınanlar arasında bilim kadınları da vardır. İşte bunlar;

    ROSA MARIA RÖSSIER (Viyana 1901-İstanbul 1954)
    Bilim kadınlar arasında en önde gelenidir. Türkiye’ye önce 1934 yılında geldi Daha sonra Avusturya’nın Almanya’ya bağlanması üzerine Türkiye’ye sığındı. Pataloji uzmanıydı. Erich Frank ve Philipp Schwartz ile birlikte çalıştı, onlara yardımcı oldu. Genç yaşında İstanbul’da öldü.
    MARIANNE LOQUEUR (1918- 2006)
    Bilim kadını, Bilgisayar bilimleri konusunda çalışmaları oldu

    Bruno Taut ilk köprünün Avrupa yakası çıkışındaki evi ile Philip Schwarz’ın fotoğrafı eklenmiştir.
    Devamı var.

    (Muğla Devrim 31.03.2021 yayınlandı)

  6. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    ATATÜRK TÜRKİYESİNE TÜRKİYE’YE SIĞINAN VE ÜNİVERSİTEYİ TEMELDEN KURAN ALMAN VE ALMAN YAHUDİ ASILLI BİLİM ADAMLARI -II
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk “Hayatta En Hakiki Mürşit (yol gösteren) ilimdir (science) demiş ve bilimi en öne almıştır. Medreselerin bu işlevi yerine getiremeyeceğini anlamış, Üniversite kurulmasını önemsemiştir. 1933 yılında Türkiye’de sadece bir üniversite vardır. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. Ancak yeterli bilim adamları yoktur.
    Nazilerin iktidar olması Alman ırkı dışındaki bilim adamlarını işten çıkarmış, bu ise Atatürk Türkiye’si için imkânlar doğurmuştur.
    Bu yazımda kaldığımız yerden bu bilim adamlarını tanımaya devam edeceğiz.

    FRIEDRICH DESSAUER (Almanya 1881- Frankfurt 1963)
    Yahudi kökenli Katolik, Hitler iktidara gelişi ile Türkiye’ye sığındı. 1933-1937 yılları arası Fizik konusunda, Fizik Tedavi konusunda hizmet etti. 1937 yılında İsviçre’ye döndü ve Almanya’da hayatını kaybetti.

    RUDOLF NISSEN (Polonya1896-İsviçre 1981)
    Tanınmış Doktor, Operatör, Yahudi kökenli. Türkiye’de ücretsiz tedaviler uyguladı. Albert Einestein’ın ameliyatını gerçekleştirdi.

    ERICH FRANK (Berlin 1864-İstanbul 1957)
    Çok ünlü Doktor, İstanbul dışından tedavi için gelirlerdi. 1933-1957 arası Türkiye’de kaldı. İstanbul’da öldü. Almanya’dan ödül verilip çağrılmasına karşı İstanbul’u terk etmedi. Mezarı İstanbul’da Mezar taşı Türkçe ve Tıp dünyası tarafından gerçekleşti. Devlet töreni ile toprağa verildi.

    FRITZ ARNT
    Kimya Konusunda uzman, Türkiye Enstitüsü’nün başına getirildi, bu sektördeki çözelti ve maddelerin ismini Türkçeye kazandırdı. 1935-1955 yılları arasında hizmet verdi. Daha önce 1915-1918 arasında da İstanbul’daydı.

    RİCHARD VON MISSES (Ukrayna 1883-Newyok 1953)
    Bilim adamı, Akışkanlar Mekaniği, Aerodinamik, Havacılık konularında hizmet etti. Ağabey de tanınmış bir bilim adamıdır. Türkiye’de 1933-1938 yıllarında bulundu.


    VON HİPPEL
    Tıp Doktoru, Önemli bir Böbrek hastalığı Von Hippel Lindau (VHL) onun adını taşımaktadır. Tıp konusunda hizmet etti.

    ERWIN FINLAY FROUDLICH (1885-1964)
    Eşi ve anneannesi Yahudi, 1933-1937 tarihlerinde Türkiye’de oldu. Astronom, Gök Bilimci, Albert Einestein ile mektuplaşmıştır. Öğrenimini Türkiye’de yapan ilk okumuş kadınlardan biri olan Ermeni asıllı Paris Pişmiş onun öğrencisidir.

    GERHARD KESSLER (1883-1963)
    Ekonomist ve Politikacı, bir papazın oğlu, Hitler karşıtı bir politikacı, 1933 işine son verildi, bir süre Almanya’da kaçak olarak yaşadı, arkadaşı ve meslektaşı Neumark’ın yardımı ile Türkiye’ye sığındı. Türk hükümeti ağırlığı ile bu kaçak adamı Türkiye’ye getirdi. 1933-1951yılları arası 18 yıl hizmet etti. Almanya’ya döndü. Anılarını yazdı.

    ALFRED KANTOROVİÇ
    Hitler döneminde Yahudi olduğu için Almanya’da toplama kampındaydı. Dünyanın en önde gelen Diş Hekimlerinden biriydi. Kampta ölümü bekliyordu. Atatürk en önde gelen diş hekimini, Alfred Kantorovic’i istedi. Aracı olan ve Atatürk ile iyi ilişkileri olan Phlipp Schwartz mümkün olmadığını kendisinin toplama kampında olduğunu söyledi. Diplomasi yolu ile onu Toplama kampından kurtarıp Türkiye’ye getirtti. Bu çok büyük bir olaydır. Türkiye’de Diş Hekimliğinin temellerini attı.
    İran Şahı dişlerinden rahatsızdı, Atatürk ile haberleşmesinde Türkiye’ye gel dünyanın en iyi diş Hekimi bizde dedi. Şah bir yarı resmi ziyaretle Türkiye’ye geldi, Dişlerini yaptırdı, Memnun döndü.
    Bugün hala çok çok az da olsa Hitler’i savunanlara rastlarız. Elindeki çok değerli bilim adamlarını Alman kökenli olmadıkları için hapse attıran adam, diğer tarafta bilime değer veren onun toplama kampındaki bir bilim adamını dahi kurtaran büyük önder ATATÜRK. Bu farkı çok iyi anlamalıyız. Nitekim Dünyaya gelmiş nadir Bilim Adamı ALBERT EINESTEIN’IN kitapları Almanya’da yakıldı ve kaçabildi, kaçamasa sonu ölümdü.

    JOSEPH LGERSCHEİMER (1879-1965)
    Göz hastalıkları uzmanı, Yahudi asıllı, 1933-1939 yılları arası, Türkiye’de kaldı, Göz hastalıkları konusunda çok önemli hizmetleri oldu.

    ERNST HIRSCH (1902-1985)
    Yahudi kökenli, Hukuk alanında uzman, 1933-1953 yılları arasında Türkiye’de görev yaptı.
    Türkiye’ye sığınan bilim adamları arasında en genci idi. Sığındığında sadece 31 yaşında idi.
    Yazıya Erich Frank’ın İstanbul’daki mezar anıtı eklenmiştir. Devam edecek
    NUR İÇİNDE YAT
    ERICH FRANK 1864-1957
    TÜRK TIBBININ MİNNET VE ŞÜKRANLARIYLA

    (Muğla Devrim 30.03.2021 yayınlandı)

  7. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    ATATÜRK TÜRKİYESİNE TÜRKİYE’YE SIĞINAN VE ÜNİVERSİTEYİ TEMELDEN KURAN ALMAN VE ALMAN YAHUDİ ASILLI BİLİM ADAMLARI -I
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk “Hayatta En Hakiki Mürşit (yol gösteren) ilimdir (science) demiş ve bilimi en öne almıştır. Medreselerin bu işlevi yerine getiremeyeceğini anlamış, Üniversite kurulmasını önemsemiştir. 1933 yılında Türkiye’de sadece bir üniversite vardır. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. Ancak yeterli bilim adamları yoktur.
    Bu tarihlerde Almanya’da insanlık düşmanı ırkçı Naziler iktidara gelmiş, Almanya’da Yahudi olanları bilim adamları da olsa yok etmeye başlamıştır. Türkiye o yıllarda Almanya’da bulunan bu bilim adamlarını Türkiye’ye davet etmiştir. Bu bilim adamlarını başka ülkeler Nazilerden çekinerek onları ülkelerine çağırmaya cesaret edememiştir. Bundan faydalanan ülkeler Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleridir. Almanya’yı terk eden Alman Yahudi Bilim Adamı Philipp Schwartz İsviçre’de bir dernek kurmuş bu dernekle zamanın Milli Eğitim Bakanı Reşit Galip arasında 06.07.1933 tarihinde bir anlaşma imzalanmıştır. Bir anlaşma ile bu bilim adamları Türkiye’ye gelmiş her dal ve disiplinde bilimin temellerini artmıştır. Yapılan anlaşmaya göre bilim adamları tam gün çalışacak, farklı maaş alacaklar, üç yıl içinde Türkçe öğrenip derslerini Türkçe vereceklerdir.
    Atatürk’ün bu konuda kararlı kişiliği ve bilime katkısı unutulmazdır. Nitekim bilim adamları geldiğinde her branşın ve disiplinin tamamen yetersiz olduğu anlaşılmış ve onların temelleri atılmıştır.
    Bu olay dünya çapındadır Türk tarihinde bir benzeri yoktur. Osmanlıya dönüş heveslilerinin bunları iyi incelemesi yerinde olur tabii ki anlamak isterlerse veya anlayabilirlerse
    Bu en önde gelen bilim adamlarının sayısı 30 civarındadır. Seri yazılarım da bunların kısa Biyografileri ve hangi bilim dalında hizmet başlattıkları kısaca özetlenecektir.

    HANS REICHENBACH ( Hamburg 1891-Amerika 1953)
    Yahudi kökenli, Bilim felsefesi (Philosopy of Science) konusunda uluslararası üne sahip, İstanbul Üniversitesi’nde 1933-1938 yılları arası görev yapmış. Amerika’ya göç etmiş orada ölmüştür. Pek çok eseri vardır.

    WALTER KRANZ (1884-Almanya 1960)
    Alman asıllı eşi Yahudi idi. Klasik diller olan Yunanca ve Latince dilleri uzmanıydı. Bu dilleri Türkiye’ye taşıdı bu dillerdeki eserlerin çevirisinde yararlı oldu. 1943-1950 yılları arası hizmet etti ve emeklilikten sonra Almanya’ya döndü ve orada öldü.

    ERNST VON ASTER (1880- İsveç 1948)
    Türkiye’de Felsefe dersini başlattı. 1936-1948 yılları arasında görev yaptı, izinli olarak gittiği İsveç’te öldü. Felsefe konusun pek çok eseri vardır.

    ALBERT ECKSTEIN (1891-Almanya 1950)
    Çocuk Hastalıkları Uzmanı, 1935 yılında Türkiye’ye geldi. Bakanlık önce iki yıl tüm Anadolu Çocuk hastalıkları yönünden inceleme yaptırdı. Bu şimdiye kadar yapılan en önemli çalışma ve tespitti. Gerçekten dürüst ve çalışkanlığı ile tanınan bir kişi. 1935-1950 arasında çok hizmetleri oldu, 1950 yılında Almanya’ya döndü ve orada hayatını kaybetti.
    Bu arada Refik Saydam’ın (1881-1942) sağlık konularında olağan üstü çabaları vardır, nadir siyaset adamlarından biridir. Onun hizmetleri asla unutulmamalıdır.

    EDUARD ZUCKMAYER (1890-Ankara 1972)
    Gazi Eğitim Enstitüsü’nde Müzik Bölümünün kurulmasını ve Klasik batı müziğinin gelişmesini sağladı. 1936-1972 arasında Ankara’da görev yaptı.
    Ankara’da 1972 yılında hayatını kaybetti, CEBECİ Mezarlığında toprağa verildi.

    CLEMENS HOLZMEISTER (Avusturya 1886-Avusturya 1983)
    Nazilerin Avusturya’yı işgali üzerine ülkesini terk etti. 1938-1954 yılları arası Türkiye’de kaldı. Tanınmış Mimar. Türkiye Büyük Millet Meclisi onun eseridir. Türkiye’de ayrıca pek yapının proje mimarıdır.
    1940’lı yıllarda İstanbul Yüksek Mühendislik Okulu (İTÜ) Mimarlık bölümünde ders vermiştir.

    CARL EBERT (Berlin 1887- Amerika 1980)
    Berlin’de doğdu, Dünya çapında Müzik adamı. Almanya’da Nazilerin iktidar olması ile 1933 yılında işine son verildi. Müzik adamı olarak Arjantin ve İngiltere’de bulundu. 1936 yılında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasını kurmak için Türkiye’ye davet edildi. 1940-1949 yılları arasında Türkiye’de kaldı. Amerika’ya yerleşti, orada öldü.

    PAUL HINDEMITH (Almanya 1895- Almanya 1963)
    Dünya çapında tanınmış müzik adamı. Eşi Yahudi olduğundan 1938 yılında İsviçre’ye sığındı. 1935 yılında Ankara’ya davet edildi. Konservatuarın, Tiyatro ve Balenin gelişimi sağlandı. 1935-1938 yıllarında görev yaptı
    Daha geniş bilgiler Ahmet Özgür Türen’in Destek yayınlarında olan kitabı “Atatürk’ün Ülkesine Sığınanlar” da bulunmaktadır.
    (Devamı var)

    (Muğla Devrim 26.03.2021 yayınlandı)

  8. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    KONYA VALİSİ CEMAL BARDAKÇI (1897-1981)
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Cumhuriyet dönemi valilerinden, çeşitli illerde Valilik yaptı, Denizli, Diyarbakır Çorum
    Son olarak 1933-1938 yılları arasında Konya Valisi
    Sille’de adına yaptırılmış Çeşme vardır.
    Çeşitli eserleri vardır
    Alevilik, Ahilik, Bektaşilik gibi, Yazar Murat Bardakçı torunu
    Kitabı okudum Akyaka AKS kitaplığına verdim
    ÖLÜM İLANI
    Burhaniyeli mücahitlerden Hakkı Bey ve Ayşe Hanımın oğulları, Kurtuluş Savaşının ilk Ankara Emniyet Müdürü, Konya Valiliğinden emekli, en yaşlı Mülkiyeli İstiklal Madalyası Sahibi, merhume Nuriye Bardakçı’nın aziz eşi, Suzan Süslüoğlu, Sayhan Maro, İlhan Bardakçı’nın babaları, merhum Vecihi Süslüoğlu, Hayati Maro, Tülay Bardakçı’nın kayınpederleri…. Murat Bardakçı’nın dedesi
    CEMAL BARDAKÇI
    6 Haziran 1981 günü Hakkın rahmetine kavuşmuştur. Aziz naaşı Ankara’da öğle namazını müteakip Maltepe Camiinden kılınacak namazdan sonra Cebeci mezarlığında toprağa verilecektir.
    Ailesi adına İlhan Bardakçı

  9. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    ATATÜRK’ÜN SELANİK’TEN ÇOCUKLUK ARKADAŞI KONYA MİLLETVEKİLİ
    HASAN TAHSİN UZER (Selanik 1878- 1939)
    MEHMET BİLDİRİCİ
    Selanik’te 1878 tarihinde doğmuş, Atatürk’ün çocukluk arkadaşıdır.1897 yılında Mülkiye Okulu’ndan mezun olmuş, çeşitli ilçelerde ve illerde Kaymakamlık ve Valilik görevlerinde bulunmuştur.
    1919 Osmanlı Döneminde Osmanlı Meclisine seçilmiş, arkasından Malta Adası’na sürgün edilmiştir.
    TBMM 4. Dönem Konya Milletvekili olarak seçilmiş, ya da atanmıştır. Soyadı Atatürk tarafından verilmiştir.
    Oğlu Celalettin Uzer Atatürk çevresinde büyümüş, ondan devamlı iltifat görmüş, daha sonraki yıllar İmar ve İskân Bakanı olarak görev yapmıştır.
    Çok başarılı bir Bürokrat olan Hasan Tahsin Uzer anılarını kaleme almış, bunlar daha sonra oğlu tarafından yayınlanmıştır.

  10. MEHMET BİLDİRİCİ 31-03-2021

    İLK ÇAĞLARDA AKDENİZ KENTLERİ VE GÖKBİLİMCİ ARATOS (M.Ö. 315-240)
    MEHMET BİLDİRİCİ
    İlk çağda Akdeniz kıyısında önemli kentler bulunuyordu. Bunların başında Tarsus, doğu tarafında önceki ismi Soli olan Pompeipolis yer alıyordu. Bu defa iki kentin tarihinde çok önemli bir yeri olan Gökbilimci, Filozof matematikçi Aratos konu edilecektir.
    Aratos’un Mersin Soli (Mezitli) de doğduğu kabul edilir. Hayatı hakkında çok çeşitli ve çelişkili bilgiler aktarılmaktadır. Bunlar göz önüne alınmalıdır.
    Örnek olarak yakın coğrafyada olan Kıbrıs’ta da Soli antik kenti vardır. Bazı kaynaklar doğum yerinin orası olabileceğini ileri sürerler.
    Yirmi yaşında Tarsus’a gider, öğrenimini orada yapar buradan Atina’ya gider Filozof Kıbrıslı Zenon’un (M.Ö.334-262) öğrencisi olur. Bu Zenon Büyük Filozof Elealı Zenon (M.Ö 495-430) değildir.
    Gökbilimi konusunda Phainome (Gökyüzü Olayları) isminde Grekçe yazılmış eseri vardır. Ünlü Coğrafyacı Batlamyus- (Ptolemaios) (85-165) bu eserden yararlandığı kabul edilir.
    Daha sonra zamanın krallarına hizmet eder. Makedonya Pella’da hayatını kaybeder. İlginçtir Mezarı Mersin Mezitli antik Soli kentinde bulunduğu ileri sürülerek Mezar anıtının Mersin Belediyesi tarafından açığa çıkarılmakta olduğu bugünlerde haber konusudur. Bu iş nasıl olur, küllerinin doğum yerine taşındığı ileri sürülmektedir.
    Bu arada Tarsus’ta Aratos’a büyük önem verilmekte ve 2022 yılının Aratos yılı olması için çalışmalar yapılmaktadır.
    Ayrıca yüzyıllar sonrası Aratos’un “Gök Olayları isimli eseri (Phainome) Türkçeye çevrilmeye çalışılmaktadır. Ne kadar Güzel
    Ama kendisine esas Astronomi bilim adamları sahip çıkmış, Ay’da bir kratere onun ismi verilmiştir..
    Bildiğim kadarı ile Anadolu’dan ayda kratere ismi verilen diğer kişi İzmirli Theon’dur (70-135)
    Yazıya Aratos bir büstü ile ayda ismi verilen kraterin resmine yer verilmiştir. Apollo 15’in aya indiği yere sadece 60-70 km uzaklıkta

    (Muğla Devrim 22.03.2021 tarihinde yayınlandı)

Toplam 279 yorum bulundu. 1-10 arası listeniyor.